اندیکاتور RSI چیست و چگونه با آن ترید کنیم؟

اندیکاتور RSI “شاخص قدرت نسبی” (Relative Strength Index) که در بین معامله‌گران با نماد اختصاری آن شناخته می‌شود، یکی از بهترین و پرکاربردترین ابزارهای تحلیل تکنیکال است. اگر در شروع مسیر معامله‌گری می‌پرسید که rsi چیست، باید بدانید که این نوسانگر، اطلاعات دقیقی در مورد میزان قدرت حرکت قیمت ارائه می‌دهد. به بیان ساده‌تر، این شاخص به شما مشخص می‌کند که آیا قدرت کافی برای پیشروی قیمت در جهت فعلی بازار وجود دارد یا خیر. در این مطلب از آکادمی چارتیکس قصد داریم ساختار اندیکاتور rsi و تکنیک‌های مختلف استفاده از آن را به صورت جامع و کاربردی، با حفظ تمام جزئیات فنی بررسی کنیم.

اندیکاتور rsi چیست و چه کاربردی دارد؟

این نوسانگر، میانگین قدرت و ضعف حرکت قیمت را در یک بازه زمانی مشخص اندازه‌گیری می‌کند. به صورت پیش‌فرض، دوره زمانی روی عدد ۱۴ تنظیم شده است؛ به این معنا که اندیکاتور rsi اطلاعات ۱۴ کندل قبلی را تحلیل کرده و نتیجه را به صورت یک خط نوسانگر نمایش می‌دهد. بنابراین اگر از این ابزار در تایم‌فریم روزانه استفاده کنید، ۱۴ روز معاملاتی اخیر بررسی می‌شود و در تایم‌فریم ۱ دقیقه، محاسبات روی ۱۴ دقیقه گذشته انجام می‌گیرد.

کندل‌های متوالی صعودی و نزولی در نواحی مشخص شده، مستقیماً بر روی افزایش یا کاهش عدد خروجی نوسانگر تاثیر می‌گذارند.

بررسی فرمول اندیکاتور rsi به زبان ساده

برای استفاده از این ابزار در پلتفرم‌ها نیازی به محاسبات دستی ندارید، اما درک شیوه محاسبات به شما کمک می‌کند تا منطق آن را بهتر درک کنید. ساختار ریاضی این ابزار بر اساس فرمول زیر محاسبه می‌شود:

RSI = 100 – [100 / (1 + RS)]

در این فرمول، عبارت RS نشان‌دهنده «میانگین سودهای دوره‌های صعودی» تقسیم بر «میانگین ضررهای دوره‌های نزولی» در همان بازه ۱۴ دوره‌ای است. با این محاسبه دقیق، اندیکاتور rsi به شما نشان می‌دهد که در بازه زمانی تعیین شده، کفه ترازوی قدرت به سمت خریداران سنگینی می‌کند یا فروشندگان.

تنظیمات اندیکاتور RSI در تریدینگ ویو و چارتیکس

شما می‌توانید به سادگی در پلتفرم تحلیلی چارتیکس یا تریدینگ ویو از این ابزار استفاده کنید. برای این کار کافی است وارد بخش اندیکاتورها شده، نام ابزار را تایپ کنید و اندیکاتور Relative Strength Index را انتخاب نمایید. خبر خوب این است که در چارتیکس یک نسخه اختصاصی از اندیکاتور rsi نیز وجود دارد که شامل امکانات تحلیلی بیشتر و گزینه‌های اضافه است و استفاده از آن می‌تواند دقت بررسی‌های شما را بالا ببرد.

با جستجوی نام این ابزار در بخش اندیکاتورها، به راحتی می‌توانید آن را به صفحه تحلیل خود اضافه کرده و مقادیر آن را شخصی‌سازی کنید.

نواحی حساس بیش‌خرید و بیش‌فروش در اندیکاتور rsi

این ابزار همواره بین اعداد ۰ تا ۱۰۰ نوسان می‌کند و از سه ناحیه اصلی تشکیل شده است: ناحیه ۰ تا ۳۰، ناحیه ۳۰ تا ۷۰ و ناحیه ۷۰ تا ۱۰۰. ناحیه ۰ تا ۳۰ به ناحیه بیش‌فروش (Oversold) و ناحیه ۷۰ تا ۱۰۰ به ناحیه بیش‌خرید (Overbought) معروف هستند.

ورود خط اندیکاتور rsi به ناحیه بیش‌خرید، این تفکر را ایجاد می‌کند که صعود قیمت هیجانی است و ورود آن به بیش‌فروش، نشان‌دهنده ریزش هیجانی است. اما یک دیدگاه بسیار خطرناک در بین تریدرهای تازه‌کار وجود دارد؛ آن‌ها تصور می‌کنند به محض ورود نوسانگر به این نواحی، بازار بلافاصله تغییر جهت می‌دهد. این تفکر از پایه و اساس اشتباه است! گاهاً در طول روندهای بزرگ، قیمت می‌تواند برای مدت زیادی در ناحیه بیش‌خرید یا بیش‌فروش بماند و همچنان به روند خود ادامه دهد. بنابراین هیچ‌گاه صرفاً به دلیل ورود نوسانگر به این محدوده‌ها، اقدام به ورود بر خلاف روند نکنید.

همان‌طور که مشاهده می‌کنید، قیمت برای مدت طولانی در یک روند صعودی قدرتمند قرار داشته و باقی ماندن نوسانگر در منطقه بیش‌خرید، سیگنالی برای بازگشت روند نبوده است.

اندیکاتور rsi چگونه کار میکند؟

مکانیزم اصلی این ابزار بر پایه تشخیص شتاب قیمت است. زمانی که بازار هیجانی می‌شود، این ابزار با سرعت به سقف‌ها و کف‌های خود نزدیک می‌شود و به شما هشدار می‌دهد که قدرت در حال رسیدن به نقاط اشباع است. درک این مکانیزم، پایه و اساس پیدا کردن الگوهای بازگشتی یا ادامه‌دهنده در نمودار است.

انواع واگرایی rsi (معمولی و مخفی)

واگرایی (Divergence) در بسیاری از نوسانگرها کاربرد دارد، اما از آنجا که اندیکاتور rsi وظیفه سنجش قدرت را بر عهه دارد، واگرایی‌های شکل‌گرفته در آن اهمیت بسیار بالایی دارند. واگرایی به معنای تضاد بین ساختار سقف‌ها یا کف‌های قیمت در مقایسه با سقف‌ها یا کف‌های اندیکاتور است. به طور کلی دو نوع واگرایی داریم:

• واگرایی معمولی (Regular Divergence):

  • واگرایی معمولی مثبت (RD+): قیمت در روند یا اصلاح نزولی یک کف پایین‌تر ایجاد می‌کند، اما اندیکاتور rsi یک کف بالاتر تشکیل می‌دهد. انتظار ما حرکت صعودی پس از این واگرایی است.

  • واگرایی معمولی منفی (RD-): قیمت در روند یا اصلاح صعودی یک سقف بالاتر ایجاد می‌کند، اما نوسانگر سقف پایین‌تری شکل می‌دهد. پس از آن انتظار حرکت نزولی را داریم.

• واگرایی مخفی (Hidden Divergence):

  • واگرایی مخفی مثبت (HD+): قیمت کف بالاتر ایجاد می‌کند، اما نوسانگر کف پایین‌تر شکل می‌دهد. پس از آن انتظار افزایش و ادامه روند صعودی را داریم.

  • واگرایی مخفی منفی (HD-): قیمت سقف پایین‌تر شکل می‌دهد، اما نوسانگر سقف بالاتر ایجاد می‌کند. انتظار می‌رود پس از آن قیمت ریزش کند.

شناخت تفاوت‌های رفتاری سقف‌ها و کف‌ها در واگرایی‌های معمولی و مخفی، اصلی‌ترین ابزار برای تشخیص انتهای روند یا تداوم آن است.

در ویدیوی بالا درمورد انواع واگرایی ها همراه با مثال واقعی در چارت برای شما نمایش داده شده است.

در این ویدیو، نحوه تشخیص و پیاده‌سازی عملی واگرایی‌ها روی چارت‌های واقعی به صورت گام‌به‌گام بررسی شده است تا دچار خطای دید نشوید.

تکنیک‌های حرفه‌ای برای تحلیل با اندیکاتور rsi

برای استفاده اصولی از این ابزار، هرگز نباید سیگنال‌های آن را به تنهایی مبنای معاملات قرار دهید. یکی از بهترین متدها این است که تحلیل‌های خود را با مفاهیم پرایس اکشن تلفیق کنید. پیشنهاد می‌کنیم با مطالعه مقاله تشخیص نقاط حمایت و مقاومت، نواحی کلیدی چارت را مشخص کرده و سپس واگرایی‌ها را دقیقاً روی این سطوح معتبر معامله کنید.

بررسی نکات طلایی rsi و شرایط تایید واگرایی‌ها

واگرایی‌ها صرفاً نشانه‌هایی هستند که احتمال تغییر جهت قیمت را می‌دهند و به صرف وجود یک واگرایی، دلیلی برای برگشت قطعی قیمت وجود ندارد. رعایت نکات زیر کیفیت معاملات شما را به شدت بالا می‌برد:

• اگر واگرایی‌ها در نواحی بیش‌خرید و بیش‌فروش (بالای ۷۰ یا زیر ۳۰) رخ دهند، احتمال موفقیت بالاتری دارند. (البته واگرایی‌های مخفی ممکن است در میانه محدوده نیز مشاهده شوند که مشکلی ندارد).

• محل شکل‌گیری واگرایی به شدت اهمیت دارد. وقوع یک واگرایی مثبت روی یک سطح حمایتی یا اوردر بلاک صعودی، اعتبار بسیار بالایی دارد.

• در زمان تشخیص واگرایی، اگر کف‌ها یا سقف‌های اندیکاتور به صورت کاملاً هم‌تراز باشند، آن واگرایی معمولاً ضعیف خواهد بود.

• تایید واگرایی‌ها از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. شما باید حتماً یک نقطه ورود ایمن داشته باشید. اگر با این مبحث آشنایی ندارید، حتماً مقاله تریگر چیست را به صورت کامل مطالعه کنید تا منطق ورود به معامله را درک نمایید.

نتیجه‌گیری

در این مقاله سعی کردیم مفاهیم و تکنیک‌ها را به ساده‌ترین شکل ممکن بیان کنیم. به عنوان یک جمع‌بندی، اندیکاتور RSI یک دستیار تحلیل‌گر فوق‌العاده برای سنجش مومنتوم بازار محسوب می‌شود. زمانی که متدهای پرایس اکشن خود را با اندیکاتور RSI ترکیب می‌کنید، درصد خطای شما به شدت کاهش می‌یابد. در نهایت همیشه به یاد داشته باشید که در بازارهای مالی هیچ قطعیتی وجود ندارد و هرگز نباید صرفاً بر اساس یک سیگنال خام و تایید نشده از اندیکاتور RSI سرمایه خود را درگیر معامله کنید.

سوالات متداول درمورد اندیکاتور RSI

۱. چگونه RSI را در تریدینگ ویو یا چارتیکس وارد کنیم؟

در بخش اندیکاتورهای پلتفرم خود (Indicators)، عبارت “RSI” را جستجو کرده و روی گزینه “Relative Strength Index” کلیک کنید تا به چارت اضافه شود.

۲. RSI بالای ۷۰ به چه معناست؟

این محدوده به عنوان ناحیه بیش‌خرید شناخته می‌شود، اما لزوماً سیگنال ریزش فوری نیست و در روندهای قوی می‌تواند نشان‌دهنده قدرت بالای خریداران باشد.

۳. بهترین تنظیمات برای اندیکاتور RSI چیست؟

با وجود اینکه پارامترها قابل تغییر هستند، اما دوره استاندارد ۱۴ برای اکثر بازارها و تایم‌فریم‌ها به عنوان دقیق‌ترین و بهترین تنظیمات شناخته می‌شود.

۴. اندیکاتور RSI چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟

این ابزار شتاب و قدرت روند را می‌سنجد و از طریق مقایسه میانگین کندل‌های سودده (صعودی) و زیان‌ده (نزولی) در یک دوره مشخص محاسبه می‌گردد.

۵. واگرایی مثبت بین قیمت و RSI معمولا چه سیگنالی دارد؟

زمانی که قیمت کف پایین‌تر اما اندیکاتور کف بالاتر می‌سازد، واگرایی مثبت رخ داده و سیگنالی برای احتمال پایان روند نزولی و شروع رشد قیمت است.

چگونه به اندیکاتور واگرایی و نمودارهای پیشرفته دسترسی پیدا کنیم؟

برای مشاهده و استفاده از اندیکاتور RSI همراه با صد ها ابزار حرفه‌ای تحلیل تکنیکال، کافی است در پلتفرم چارتیکس عضو شوید. در چارتیکس علاوه بر اندیکاتور RSI، امکان استفاده از صد ها اندیکاتور دیگر و رصد بیش از ۱۰ هزار دارایی از بازارهای گوناگون داخلی و خارجی را خواهید داشت.

ثبت نام در چارتیکس